Na 17,5 jaar neemt Jorge Gomes (45) afscheid als gymdocent en wijkcoördinator van de Schoolsportvereniging (SSV) Bospolder-Tussendijken. In deze periode bouwde de Rotterdammer een sterke band op met de wijk, de sportverenigingen, ouders en natuurlijk de kinderen. Een terugblik. “Ik weet hoe belangrijk het is om te blijven sporten.”
In 2009 begint Gomes als gymdocent op de Valentijnschool in Bospolder-Tussendijken. De Schoolsportvereniging, een programma van Rotterdam Sportsupport, draait dan al een aantal jaren in diverse Rotterdamse wijken. Gomes wordt direct gegrepen door het concept als hij toenmalig programmanager Evelien Vonk spreekt: sportverenigingen die naar de wijk komen om leerlingen direct na schooltijd training te geven op of nabij school. De kinderen krijgen les van clubtrainers en kunnen na een aantal proeftrainingen lid worden van de sportvereniging.
“Ik ben nu 45 jaar en heb gezien hoe vanzelfsprekend sporten bij een vereniging vroeger was,” zegt Gomes. “Door de jaren heen merkte ik dat dit steeds minder werd. Later zag ik dat ook terug als gymleerkracht: steeds minder leerlingen sloten zich aan bij een sportvereniging. Generaties die zelf weinig sporten, geven dat ook niet door aan hun kinderen. Juist daarom sprak het concept van de SSV mij zo aan: sport weer dichter bij school en bij de kinderen brengen.”
Bospolder-Tussendijken
Gomes groeide op in Bospolder-Tussendijken, slechts enkele straten verwijderd van de Valentijnschool. Sport vormde altijd een rode draad door zijn leven. Als vijfjarige ging de Rotterdammer al aan de hand van zijn vader naar Neptunus, de voetbalclub uit de buurt. “Mijn vader was heel betrokken en hamerde al vroeg op de discipline. Deze fijn basis heeft mij gevormd in hoe ik sport ook op latere leeftijd altijd heb beleefd. Maar tegelijkertijd zag ik ook vriendjes om afhaken, omdat het ouders ze niet meer konden brengen of omdat ze het lidmaatschap niet konden betalen. In die tijd had je nog geen Schoolsportvereniging zoals je dat nu hebt. Sporten gun ik ieder kind en die bagage die ik zelf als sporter heb meegekregen, geef ik graag door als gymdocent en wijkcoördinator.”
Eén van de mooie voorbeelden die Gomes noemt is HC Delfshaven, de in 2015 opgerichte hockeyvereniging, die al snel aansloot bij de Schoolsportvereniging. Waar hockey van oudsher een elitair karakter heeft, ziet de gymleerkracht nu ook steeds meer kinderen met verschillende etnische achtergronden via de Schoolsportvereniging lid worden van de hockeyvereniging. “Marokkanen, Turken, Kaapverdianen, Antillianen… noem maar op, een heel gemêleerd gezelschap. Dat vind ik zó mooi om te zien. Sport verbindt en is van iedereen; dat is waar de Schoolsportvereniging voor staat.”
Toekomst
Inmiddels is Gomes al begonnen als leerkracht op het voortgezet onderwijs. Een opleiding die hij volgde over groepsdynamiek (interne groepsanalist, red.) in het onderwijs trok hem over de streep. “In die opleiding leer je anders kijken naar groepen en klassen. Je brengt in kaart wat je ziet gebeuren, hoe de dynamiek binnen een groep in elkaar zit en waar mogelijke interventies liggen. Niet alleen voor jezelf, maar ook om collega-leerkrachten te ondersteunen en te adviseren. Die opleiding was voor mij echt een eyeopener. Ik dacht altijd dat ik al veel zag, maar dit is een compleet andere manier van kijken.”
Alles wat Gomes in deze opleiding heeft geleerd, neem hij nu mee in alles wat hij doet als leerkracht. “Je eigen normen en waarden spelen daarbij altijd een rol, net als de aannames die je onbewust maakt wanneer je een nieuwe groep binnenstapt. Vaak wijzen we heel snel iemand aan als ‘leider’ – bijvoorbeeld degene met de grote mond – maar in de praktijk blijkt dat lang niet altijd te kloppen. Juist dat inzicht heeft mij als leerkracht sterker gemaakt. De leerlingen die je eigenlijk het liefst dicht bij je wilt hebben, zijn de echte leiders in een groep. Als je hen op een positieve manier meekrijgt, hebben zij enorm veel invloed op de sfeer en het functioneren van de klas. Wanneer je je vooral richt op storende leerlingen en daar voortdurend energie in stopt, blijf je achter de feiten aanlopen. Door de groepsdynamiek beter te begrijpen, kun je veel gerichter en effectiever handelen.”